Wiek przedszkolny a trudności wychowawcze  

Wiek przedszkolny to idealny okres na przyswajanie tego, co przekazują im dorośli. W tym wieku dzieci najbardziej lubią się uczyć, ponieważ interesuje ich wszystko dookoła. Dzieci w wieku przedszkolnym szczególnie chcą wiedzieć jak się zachowywać, żeby dorośli byli zadowoleni.     
Celem właściwie pojmowanego wychowania jest budowanie w świadomości dziecka właściwych zasad prawidłowych zachowań. W świadomości dziecka trzeba utrwalić to co jest dobre a co złe. Dzięki temu w przyszłości dziecko będzie postępowało i zachowywało się właściwie, mimo, że nikt nie będzie mu mówił co trzeba robić.     
Dziecku stopniowo trzeba uświadomić, że wszystkie jego zachowania sprowadzają się do respektowania ogólnie przyjętych, określonych zasad. Okres pójścia do przedszkola to czas nowych sytuacji i nowych kontaktów. Dziecko przychodzi ze środowiska w którym utrwalone są pewne przyzwyczajania do wspólnoty zorganizowanej według nowych reguł, którym trzeba się podporządkować. W większości, dzieci nie mają większym problemów, żeby się podporządkować się tym normom. Jednakże pojawiają się i takie dzieci, które buntują się przeciw wszelkich regułom, sprawiając przy tym różne trudności wychowawcze.    
U dzieci przedszkolnych trudności wychowawcze objawiają się na różne sposoby, może to być  nieposłuszeństwo, drobne kłamstwa  czy też niebezpieczne zachowania agresywne.  Agresja jest tu  najczęstszym zjawiskiem i największym problemem.
Agresja to zachowanie skierowane przeciwko komuś lub czemuś, które prowadzi  do wyrządzenia krzywdy zarówno fizycznej jak i psychicznej.  Agresja najczęściej jest : słowna,  psychiczna oraz fizyczna.     
Mówimy o kimś, że jest agresywny, gdy: nie potrafi kontrolować swoich reakcji; cechuje go nagminna wrogość wobec innych – systematycznie wyśmiewa, ośmiesza, bije oraz kopie innych.
Jeśli chcemy zapobiegać agresji powinniśmy nauczyć dzieci : 
-rozpoznawania i nazywania swoich emocji;
- umiejętności podejmowania zachowań asertywnych ;
- przestrzegania norm i zasad postępowania, które zostały jasno określone ;
- nauczyć empatii czyli umiejętności wczuwania się w uczucia osoby poszkodowanej;
- szukania różnych sposobów rozwiązywania problemu ;
- wreszcie wyładowywania agresji w pozytywnych działaniach ;.    
Jeśli chodzi o genezę dotycząc agresji to w literaturze spotykamy różne zdania na ten temat : jedni badacze określają ją jako instynkt, inni traktują ją jako nabyty popęd, nawyk lub reakcję na frustrację. Źródłem agresji według psychologów są : nieprawidłowy rozwój biologiczny, fizyczny człowieka oraz  w niewłaściwe relacje międzyludzkie, najczęściej w  rodzinach. Możemy znaleźć również opinie, że agresji możemy nauczyć się od innych. Dziecko bardzo często obserwuje zachowania dorosłych i szybko uczy się przez naśladownictwo.  
Agresja stanowi negatywny skutek niewłaściwego wychowania w rodzinie, poczynając od najmłodszych lat. Wszystkie złe i dobre wzory, wszystkie przyzwyczajenia, zakazy i nakazy  nabyte we wczesnym dzieciństwie utrwalają się na bardzo długo. W wielu domach brak jest harmonii i dobrego współżycia rodziców, a atmosfera domu jest pozbawiona  spokoju. Dziecko wychowywane w atmosferze ciągłych kłótni, wzajemnej niechęci i agresji, przejmuje niekiedy wszystkie formy takiego zachowania się rodziców.   
Do pogłębienia zaburzeń w zachowaniu dziecka mogą się przyczynić  zarówno złe, jak i dobre warunki materialne i mieszkaniowe rodziny. Złe uniemożliwiają zaspokojenie potrzeb i pragnień dziecka co powoduje reakcję obronną w postaci agresji. Zaś bardzo dobre warunki materialne i dobrobyt powoduje, że często brak więzi i porozumienia  w domu. Rolę wychowawcy przejmuje często telewizor i komputer, często pokazujące okrucieństwo i przemoc – jako środki służące do osiągnięcia swoich celów. Zdarza się również,że przyczyną niekorzystnych zachowań i zaburzeń emocjonalnych są  niewłaściwe postawy rodzicielskie.
Są to min. :
• okazywanie ciągłego niezadowolenia, kary nieproporcjonalne do czynów, dokuczanie, krytykowanie, potępianie, wyśmiewanie;
• unikanie kontaktu z dzieckiem, brak czasu dla niego;
• pozwalanie dziecku na wszystko, rozpieszczanie, uleganie zachciankom, wyręczanie, ograniczanie jego samodzielności ;
• stawianie zbyt wygórowanych wymagań, osiągnięć.      
Z chwilą rozpoczęcia edukacji przedszkolnej  wszystkie zaniedbania dają o sobie znać ze szczególną siłą i powodują, że już na wstępie dziecko sprawia trudności wychowawcze.   
Pytanie :  jak więc postępować w sytuacjach trudnych? 
Niestety nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi. Wiadomo jednak na pewno, jakie postawy wychowawcze powinny cechować każdego rodzica i wychowawcę żeby  agresji w zachowaniach dzieci było jak najmniej.   
Do takich postaw należą:
- akceptacja dziecka, okazywanie mu swych uczuć, interesowanie się jego poczynaniami, poświęcanie mu czasu, pomoc w pokonywaniu trudności,  
-  współdziałanie, która wyraża się w gotowości rodziców, opiekunów do uczestnictwa w życiu dziecka,  w jego działaniach,
- „rozumna swoboda”, czyli stwarzanie dziecku warunków do podejmowania inicjatywy, aktywności, nawiązywania kontaktów społecznych, samodzielności i odpowiedzialności za własne postępowanie, 
- szanowanie  indywidualności dziecka, 
Aby zapobiec agresji i   trudnym sytuacjom należy budować pozytywny obraz swojego dziecka poprzez:
• mówienie mu, jakie jest dla nas ważne,
• wysłuchiwanie tego, co chce powiedzieć, wspieranie go,
• wspólne przeżywanie jego radości i niepowodzeń,
• nielekceważenie jego problemów,
• nieużywanie obraźliwych słów wobec niego,
• nieszantażowanie go odebraniem mu swojej miłości, niemówienie, że nie można go kochać, bo zrobiło coś złego. 
Największą krzywdę, jaką możemy dzieciom uczynić, to zabić w nich wiarę w to, że ukryte w nich dobro może wreszcie zwyciężyć. Mądra miłość rodziców daje najlepszą gwarancję dobrego wychowania dziecka.  Pamiętajmy, że znacznie łatwiej nauczyć małe dziecko dobrego wychowania, niż odzwyczaić starsze od złych nawyków, które z czasem przysparzają wielu kłopotów wychowawczych.  
PRZEDSZKOLE NR 11
 
Wizją naszego przedszkola jest
„Przedszkole przyjazne rodzinie”
KONTAKT
 
ul. A. Fredry 21
tel. 32 271 37 84
e-mail. przedszkole@p11.zabrze.pl
 /grafiki/sekap.jpg/grafiki/umzabrze.png/grafiki/bip.png